Za 1.juni u Bileći je najavljeno podizanje spomenika Draži Mihailoviću, oficiru Jugoslovenske kraljevske
vojske u otadžbini, vođi Ravnogorskog četničkog pokreta u II svjetskom ratu i osuđenom ratnom
zločincu.
Bileća je grad u istočnoj Hercegovini koji, prema rezultatima popisa iz 2013. godine, ima oko 10600
stanovnika. Grad koji, kao i čitava regija, pati od loše ekonomske situacije, masovnog odliva
stanovništva, naročito mladih ljudi što ima za posljedicu starenje populacije. Nezaposleno je preko 50%
radno sposobnog stanovništva, penzioneri čine oko četvrtinu populacije, a najveći broj zaposlenih jeste u
općinskog administraciji (njih oko 150).
U takvoj ekonomskoj situaciji poteže se za starim vidom skretanja pažnje sa evidentnih svakodnevnih
problema lokalne zajednice pa se poteže za nacionalizmom te se ove subote planira podizanje
spomenika Draži Mihailoviću.
Dragoljub Draža Mihailović je bio oficir Jugoslovenske Kraljevske vojske koji se, nakon okupacije
Jugoslavije od strane nacističkih snaga u aprilskom ratu 1941. godine odlučio gerilskom borbom nastaviti
pružati otpor okupatoru. No, u toj ideji je poprilično brzo došao u situaciju da se okrene protiv
sopstvenog naroda pa je sarađivao sa tim istim okupatorom i drugim kolaboracionističkim snagama u
borbi protiv partizanskih jedinica u Bosni i Hercegovini i Srbiji. Njegovim jedinicama nije bila strana ni
saradnja sa Italijanima, naročito u dijelovima Hercegovine i Crne Gore.
Nakon završetka rata i oslobođenja zemlje, Draža Mihailović je, nakon određenog vremena skrivanja,
uhvaćen u okolini Višegrada te je nakon suđenja u Beogradu proglašen krivim po 8 tačaka optužnice
između ostalih i za masovna ubistva muslimanskih civila tokom rata. Osuđen je na smrt i pogubljen 17.
jula 1946. godine.
Pored antipartizanskog djelovanja i aktivne kolaboracije sa okupatorima u toj sferi, jedinice Draže
Mihailovića su provodile i politiku etničkog čišćenja pa su tokom trajanja rata, prema procjenama, ubile
preko 100 hiljada Bošnjaka širom Bosne i Hercegovine te područja Sandžaka. Naročito krvavi su bili
pohodi četničkih snaga u istočnoj Bosni gdje je u gradovima poput Foče, Goražda i Višegrada dolazilo do
masovnih ubistava i pokolja u više navrata.
U regiji istočne Hercegovine nakon ustaških zločina nad srpskim civilima, četničke snage su protjerale i
ubile više stotina muslimanskih civila. Naročito težak zločin se desio u okolici Bileće kada je 468 civila
bačeno u jamu Čavkarica od kojih je samo jedna osoba, tada 20-godišnja Hadžera Ćatović-Bijedić
preživjela koja je 1992. godine, skupa sa ostalim Bošnjacima Bileće opet protjerana, a umrla je u 93-oj
godini kao izbjeglica u Danskoj.
Istočna Hercegovina je tokom Drugog svjetskog rata bila poprište i velikih borbi ustanika protiv
okupatora, a neke od velikih neprijateljskih ofanziva su se odvijale u toj regiji.
Ustanički karakter regiji dao je i veliki broj ljudi koji su kao članovi Narodnooslobodilačkog pokreta dali
svoj doprinos u oslobođenju zemlje od okupatora.
Spomenik borcima protiv okupatora zamijenio je spomen Ravnogorskom četničkom pokretu a svoje
finale historijski revizionizam doživjet će u subotu kada će se otkriti spomenik vođi kolaboracionista i
ratnom zločincu Dragoljubu Draži Mihailoviću.

Inicijativa mladih za ljudska prava BiH je organizacija koja na prvo mjesto stavlja mlade ljude i njihove
potrebe i želje. Želje i snovi mladih Bilećanki i Bilećana se ne razlikuju od želja i snova drugih mladih ljudi
u Bosni i Hercegovini. Mladi ljudi žele priliku za dostojan život u svojim gradovima i svojoj zemlji.
Mladi ljudi Bileće zbog nedostatka napretka i prilika napuštaju svoj grad i svoju regiju, a nadležnima to
izgleda ne predstavlja problem pa se umjesto popravljanjem stanja i stvaranjem uslova za razvoj i
ostanak mladih bave dizanjem spomenika. Tako će, umjesto nekih pozitivnih vijesti, Bileća koja inače
slabo dolazi na naslovne strane medije, doći u centar pažnje ovim činom.
Nažalost to se desi kada je od pozitivnih priča nekome ipak draži Draža.

Fuad Avdagić
Inicijativa mladih za ljudska prava