Zajedničko saopštenje Regionalne mreže YIHR povodom Non papera

Zajedničko saopštenje Regionalne mreže YIHR povodom Non papera

 EU više ne može da se pravi gluha na zvuke ratnih bubnjeva

 

 

Regionalna mreža Inicijativa mladih za ljudska prava – Bosna i Hercegovina, Crna Gora, Hrvatska, Kosovo i Srbija – povodom “Non paper”-a koji je uzburkao javnost u regionu i šire podsjećaju na izreku “Ne ubij glasnika”.

 

Ko god da je autor pomenutog dokumenta, samo je artikulisao višedecenijske aspiracije ekstremnih nacionalista različitih nacija. U ime te politike, devedesetih su žrtvovani životi više od 130.000 ljudi, a stotine hiljada su protjerani u etničkim čišćenjima, kako bi se stvorila etnički čista sela, gradovi, teritorije i države. Vojne, policijske i paravojne akcije ubistava, progona, logora u cilju sprovođenja ove politike su pred domaćim i međunarodnim sudovima ispravno okarakterisani kao ratni zločini, zločini protiv čovječnosti, u slučaju Srebrenica: genocid.

 

Na Zapadnom Balkanu je teškom mukom ostvareno i održano primirje, ali nije postignut trajni mir. Najbolji dokaz ove tvrdnje je činjenica da prijedlozi sadržani u ovom “non-paper”-u cirkulišu u visoko-političkim krugovima kao prijedlozi vrijedni pažnje.

 

Težnje za etnički čistim nacionalnim državama najvećih balkanskih naroda su početkom 2000ih izgubile na potencijalu kada se pojavila alternativa u članstvu država u Evropskoj uniji, i najtvrđi nacionalisti su mogli da prihvate ujedinjenje pod jednom, evropskom zastavom, u ekonomskom blagostanju. Rečima jednog srpskog ekstremiste – Patriotizam se ne sipa u traktor, idemo u Evropu.

 

Nevoljnost i nesposobnost EU da integriše zemlje Zapadnog Balkana su doprinjeli dramatičnom rastu nacionalizama u našim društvima. Podrška Vašingtona i nekih evropskih krugova ideji razmjene teritorija između Kosova i Srbije balkanskim nacionalističkim liderima dala je prostor i podršku da maštaju dalje.

 

Nema potrebe da se imenuju politički lideri koji su trenutni nosioci destruktivnih ideja etnički čistih država. Bliža historija nas uči da u svakoj od naših balkanskih država, ali i u državama EU, moguće je napraviti dramatične zaokrete od demokratskih, građanskih, evropskih do ekstremno nacionalističkih ciljeva i vrijednosti i obrnuto.

 

Evropska unija, države članice i evropski politički lideri i liderke su godinama podržavali, tolerisali ili ignorisali rastuće nacionalizme u našim društvima. Aktivne borbe protiv nacionalizama više i nema, dok jedini mehanizam koji Evropa koristi je usporavanje i praktično zaustavljanje procesa EU integracija za naše države – što šteti građanima, a ne političkim elitama koje podstiču i vode nacionalističke politike.

 

Uz sve svoje mane, “Non paper” je ponudio jedan osvježavajući i novi koncept – da Evropa preuzme odgovornost i liderstvo u postizanju mira na Balkanu. U tom smislu, duh dokumenta treba sačuvati, sav tekst obrisati, i početi tekst iz početka. Bez crtanja na mapama. Granice šest država Zapadnog Balkana i Hrvatske promjenu treba da dožive tek kada u okviru EU i Šengenskog prostora budu obrisane.

 

To je vizija koju bi građani naših zemalja, i svi naši narodi, podržali. To je vizija koja bi obeshrabrila naše deklarativno građanski, proevropski orijentisane političke lidere da se okrenu nacionalizmu, a neke bi možda i preobratila sa druge strane. To je vizija koja bi stvorila nove prodemokratske i proevropske lidere.

 

Na godišnjicu zločina u Ahmićima i Trusini (BiH), pozivamo Evropu, Evropsku uniju kao instituciju koja simbolizuje izgradnju mira kao koncept, da preuzme odgovornost i povede taj proces i umesto kredibilne perspektive za članstvo omogući ekspresnu mogućnost za članstvo zapadnobalkanskih zemalja u EU.

Related Posts

Leave a Reply